دسترسی با طناب یک روش ایمن و پیشرفته برای انجام کارهای تخصصی در ارتفاع است. این تکنیک با استفاده از دو سیستم مستقل (طناب اصلی و پشتیبان)، بالاترین سطح ایمنی را فراهم میکند و جایگزین کارآمدی برای داربست و بالابرها در صنایع مختلف مانند ساختمانسازی، پتروشیمی و عملیات نجات است.
این روش بر استفاده از تجهیزات استاندارد شامل طنابها، هارنسها و ابزارهای صعود و فرود تأکید دارد. اجرای موفقیتآمیز پروژهها نیازمند برنامهریزی دقیق، نصب صحیح سیستم و رعایت اصول ایمنی است. برای تضمین کیفیت و امنیت، متخصصان باید دورههای آموزشی استاندارد را بگذرانند و گواهینامههای معتبر بینالمللی مانند IRATA را دریافت کنند.
دسترسی با طناب چیست؟
دسترسی با طناب یک روش پیشرفته و بسیار ایمن برای انجام کارهای تخصصی در ارتفاعات و مکانهای دشوار است. این تکنیک به افراد متخصص اجازه میدهد تا با استفاده از مجموعهای از طنابها و تجهیزات کنترلشده، به نقاطی دسترسی پیدا کنند که روشهای سنتی مانند داربستبندی و بالابرها امکانپذیر نیست یا هزینه و زمان زیادی دارد. در واقع، این رویکرد نه تنها جایگزینی کارآمد برای روشهای قدیمی است، بلکه سرعت، دقت و ایمنی را به طور چشمگیری در پروژههای مختلف ساختمانی، صنعتی و عمرانی افزایش میدهد.
اصول کلیدی و قوانین ایمنی
ایمنی مهمترین اصل در هر کار در ارتفاع با طناب است، و در دسترسی با طناب این موضوع از اهمیت ویژهای برخوردار است. اصلیترین قانون ایمنی در این روش، استفاده از دو سیستم مستقل و مجزا است:
- طناب اصلی (Working Line): طنابی که فرد برای انجام کار، صعود یا فرود از آن استفاده میکند.
- طناب پشتیبان (Backup Line): طناب دومی که به صورت موازی با طناب اصلی نصب میشود و در صورت بروز هرگونه مشکل برای سیستم اصلی، ایمنی فرد را تضمین میکند.
این اصل دوگانه، ریسک سقوط را به حداقل میرساند و بالاترین سطح امنیت را برای متخصصان در جوشکاری لوله گاز در ارتفاع فراهم میکند.

کاربردهای گسترده دسترسی با طناب
از دسترسی با طناب در صنایع گوناگونی استفاده میشود که هر یک نیازمند تخصص و تجهیزات مخصوص به خود هستند. برخی از مهمترین کاربردهای آن عبارتند از:
- صنعت و ساختوساز:
خدمات ساختمانی: نماشویی، پیچ و رولپلاک سنگ نما، آببندی، نصب توری مرغی و اسکوپ سنگ.
پروژههای عمرانی: رنگآمیزی و نورپردازی نما، بازسازی و ترمیم سازهها، و بالاکشی اجسام سنگین.
صنایع دریایی و فراساحل: بازرسی فنی، جوشکاری، برشکاری و رنگآمیزی در سکوهای نفتی و کشتیها.
نیروگاهها و پتروشیمی: نگهداری و تعمیرات تجهیزات، مونتاژ و دمونتاژ، و بازرسی توربینهای بادی و پنلهای خورشیدی.
دسترسی با طناب در بازرسی فنی در مواردی که دسترسی سختی دارند یکی از متداول ترین خدمات شرکت بازرسی فنی باید باشد که بتواند کار را به درستی پیش ببرند.
دسترسی با طناب، به عنوان یک روش ایمن و کارآمد برای انجام کار در ارتفاع، نقش بسیار مهمی در صنعت ایفا میکند. این تکنیک به تکنسینهای متخصص اجازه میدهد تا بدون نیاز به داربست یا جرثقیل، به نقاط سختدسترس در تأسیسات صنعتی مانند پالایشگاهها، نیروگاهها یا سکوهای نفتی دست یابند و عملیات بازرسی، نگهداری و تعمیرات حیاتی را با سرعت و هزینه کمتر انجام دهند. استفاده از دسترسی با طناب در تعمیرات صنعتی نه تنها باعث کاهش زمان تعطیلی تجهیزات میشود، بلکه ایمنی پرسنل را نیز بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
- نجات و امداد (Rescue Operations):
استفاده در عملیات نجات در شرایط اضطراری.
ارائه خدمات نجات آمادهبهکار، در سایتهای صنعتی و پروژههای پرخطر.
آموزش نیروهای امداد برای مواجهه با شرایط بحرانی.
- محیطهای طبیعی و برش درختان:
دسترسی با طناب به طور گسترده برای کارهایی مانند هرس و قطع درختان بزرگ و انجام پروژههای زیستمحیطی در ارتفاع استفاده میشود.
از دیگر مواردی که دسترسی با طناب در آن به کار میرود راپل کاری است برای اینکه درمورد کاربرد آن بیشتر بخوانید، میتوانید مقاله راپل چیست را بخوانید.
تجهیزات و ابزار دسترسی با طناب
برای اجرای ایمن و کارآمد روشهای دسترسی با طناب، استفاده از تجهیزات و ابزارهای استاندارد و تأییدشده الزامی است. هر یک از این اجزا نقش حیاتی در حفظ ایمنی و افزایش بهرهوری متخصصان در ارتفاع ایفا میکنند.
سیستم اصلی:
در سیستم اصلی کار موارد زیر کاربرد دارند:
- طنابها: طنابهای کاری اصلیترین بخش سیستم هستند و باید مقاومت بسیار بالایی در برابر کشش، سایش و پارگی داشته باشند. این طنابها معمولاً از جنس نایلون یا پلیاستر با قطر ۹ تا ۱۲ میلیمتر ساخته میشوند.
- هارنس : هارنس یا کمربند ایمنی، بدن تکنسین را به طور کامل مهار کرده و نیروی حاصل از سقوط احتمالی را به صورت یکنواخت توزیع میکند تا از آسیبهای جدی جلوگیری شود.
- ابزار صعود : این ابزارها به تکنسینها امکان میدهند تا با قفل شدن روی طناب در یک جهت، به راحتی به ارتفاعات بالاتر صعود کنند.
- ابزار فرود : دستگاههای فرود با تنظیم اصطکاک، به کاربر اجازه میدهند تا ارتفاع خود را به صورت کنترلشده و ایمن کاهش دهد. برخی مدلهای پیشرفته دارای قابلیت توقف خودکار هستند.
یکی از مواردی که باید به آن توجه داشت ایمنی این قطعات در حین انجام بازرسی هایی مانند انجام انواع تست جوش در ارتفاع است که باعث کاهش خطرات در حین ماموریت میشود.
سیستم پشتیبان:
به عنوان پشتیبانی در کار در ارتفاع از تجهیزات زیر استفاده میشود:
- طناب پشتیبان: این طناب به عنوان یک مسیر ایمنی موازی عمل میکند و در صورت بروز مشکل برای طناب اصلی، از سقوط فرد جلوگیری میکند. مقاومت این طناب باید حداقل برابر با طناب کاری باشد.
- ابزار پشتیبان: این ابزارها به طناب پشتیبان متصل شده و در صورت بروز کشش ناگهانی، به طور خودکار قفل شده و فرد را مهار میکنند.
یکی از حوزههایی که این تکنیک در آن نقشی حیاتی و تعیینکننده ایفا میکند، اجرای پروژههای خلاقانه و پیچیده نورپردازی شهری است. نصب چراغهای نقطهای بر روی قوسهای یک پل تاریخی، نورافشانی یک گنبد با معماری خاص یا تعمیر یک المان نوری در ارتفاعات یک برج با زوایای دشوار، همگی نیازمند دقتی هستند که تنها تکنسینهای ماهر راپلکار میتوانند فراهم کنند و به طراحان شهری اجازه دهند تا بدون محدودیت، ایدههای بصری خود را به نمایش بگذارند.
اتصالدهندهها و کارابینها:
- کارابینها: قلابهای فلزی هستند که برای اتصال اجزای مختلف سیستم به کار میروند. این کارابینها از فولاد یا آلومینیوم ساخته شده و دارای قفلهای خودکار یا دستی برای جلوگیری از باز شدن ناگهانی هستند.
چک کردن این اتصالات قبل از نماشویی با طناب یکی از موارد ضروری است.
سایر تجهیزات:
- کلاه ایمنی: از سر فرد در برابر ضربات و سقوط اشیاء محافظت میکند.
- دستکش: برای حفاظت از دستها در برابر سایش و آسیبهای مکانیکی ضروری است.
داشتن تجهیزات مناسب در حین نورپردازی نمای ساختمان به ایمنی فرد و بهبود عملکرد او کمک میکند.

روشها و تکنیکهای دسترسی با طناب
اجرای یک پروژه با استفاده از سیستم دسترسی با طناب مستلزم دقت بالا و پیروی از مراحل مشخصی است.
نصب سیستم (Rigging)
- ارزیابی محیط و انتخاب نقاط اتصال: اولین گام، برنامهریزی دقیق و ارزیابی ریسک محیط کار است. نقاط اتصال (لنگر) باید مقاومت کافی داشته و تمامی موانع و خطرات احتمالی شناسایی شوند.
- نصب سیستم: پس از ارزیابی، طنابهای اصلی و پشتیبان به صورت جداگانه و محکم نصب میشوند. سپس، تمامی اتصالات و سیستمها از نظر استحکام آزمایش میشوند.
یکی از مواردی که در کار در ارتفاع کاربرد دارد کلایمر است ما در مقاله کلایمر چیست به معرفی کاربرد و انواع آن پرداخته ایم.
تکنیکهای حرکت
- صعود و فرود: استفاده صحیح و منظم از ابزارهای صعود و فرود برای حرکت کنترلشده در ارتفاع ضروری است.
- عبور از موانع: تکنسینها برای پیشروی در مسیرهای افقی یا انتقال از یک طناب به طناب دیگر از تکنیکهای خاصی استفاده میکنند.
برخی از شرکت ها مانند شرکت نماشویی برای کاهش هزینه و افزایش دسترسی به قسمتهای ضروری غیرقابل دسترس از این تکنیک استفاده میکنند.
تکنیکهای نجات و کمکرسانی
آمادگی برای شرایط اضطراری حیاتی است. این بخش شامل آموزش تیمهای نجات، آمادهسازی تجهیزات و تمرین سناریوهای مختلف برای رهاسازی و بازیابی افراد مصدوم است.
استفاده از این تکنیک برای نجات افرادی که رنگ آمیزی سکوهای نفتی را انجام میدهند لازم و ضروری است.
آموزش و گواهینامه برای دسترسی با طناب
در دسترسی با طناب موارد زیر در آموزش و گرفتن گواهی نامه اصول زیر ضروری است:
استانداردهای بینالمللی:
رعایت استانداردهای بینالمللی مانند IRATA (Industrial Rope Access Trade Association) برای تضمین ایمنی و کیفیت کار الزامی است.
سطوح مهارت:
تمامی کارکنان باید دورههای آموزشی استاندارد را بگذرانند و گواهینامههای مربوطه را دریافت کنند. این دورهها شامل آموزش اولیه و پیشرفته، آشنایی با روشهای نجات و کنترل خطرات است.
آموزشهای دورهای:
آموزش مداوم و بهروزرسانی دانش کارکنان از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین، بازرسی مداوم تمامی تجهیزات برای اطمینان از سلامت آنها بخشی از این فرآیند است.
آموزشهای دوره ای برای دسترسی به مناطقی که قابلیت دسترسی سختی دارد نیز برای افراد سندبلاست کار نیز مفید بوده و علاوه بر افزایش مهارت به افزایش ایمنی آنها نیز کمک میکند.
نتیجهگیری و تماس با آکام
دسترسی با طناب یک راهکار ایمن و کارآمد برای طیف گستردهای از فعالیتها در ارتفاعات است. این روش با تکیه بر تجهیزات پیشرفته و رعایت دقیق اصول ایمنی، سرعت و دقت پروژهها را افزایش میدهد. برای اجرای پروژههای خود در ارتفاع با بالاترین استانداردهای ایمنی و کیفیت، به تخصص و تجربه نیاز دارید.
برای دریافت مشاوره تخصصی و خدمات حرفهای دسترسی با طناب، همین حالا با کارشناسان آکام تماس بگیرید و پروژه خود را با اطمینان کامل به ما بسپارید.


